Opakowania i zamknięcia do opakowań

PPWR: okres przejściowy i kluczowe zmiany do 2030 roku

Jesteśmy w okresie przejściowym PPWR, co dalej? 

Wszyscy już dobrze wiemy, że Unia Europejska wprowadza przełomowe przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, znane jako PPWR. Dokument ten ma na celu ujednolicenie i zaostrzenie przepisów obowiązujących dotychczas w ramach dyrektywy 94/62/WE. Nowe zasady będą miały zastosowanie w całej UE, bez konieczności ich wdrażania do prawa krajowego, co oznacza większą spójność i jednoznaczność regulacji.

Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 roku. Od tego momentu rozpoczął się okres przejściowy, trwający do 12 sierpnia 2026, który pozwoli państwom członkowskim oraz przedsiębiorcom na dostosowanie się do nowych wymogów.

Główne postanowienia rozporządzenia zaczną obowiązywać od 12 sierpnia 2026 roku. W tym dniu dojdzie do zastąpienia dyrektywy 94/62/WE.

2026… rok kluczowych wytycznych

Do końca 2026 roku Komisja Europejska przyjmie akty wykonawcze i delegowane, niezbędne do wdrożenia PPWR. W szczególności do końca 2026 r. KE ustanowi metodykę obliczania i weryfikacji procentowej zawartości tworzyw z recyklingu w opakowaniach. Określi kryteria zrównoważonego rozwoju dla technologii recyklingu tworzyw sztucznych oraz opracuje sprawozdanie o substancjach wzbudzających obawy w opakowaniach, oceniające, na ile obecność niektórych związków (np. zanieczyszczeń, dodatków) utrudnia ponowne użycie lub recykling materiałów opakowaniowych. 

Kolejne zmiany w 2027 roku. 

Kolejny etap nastąpi w lutym 2027 roku. Do 12 lutego 2027 roku wszystkie państwa członkowskie UE muszą ustanowić krajowe przepisy dotyczące kar za naruszanie wymogów PPWR. Natomiast dla branży HoReCa jest to istotny moment, gdyż od tego dnia muszą umożliwić klientom korzystanie z własnych opakowań wielorazowych na wynos. Każdy konsument ma prawo zażądać zapakowania jedzenia lub napoju do własnego pojemnika na wynos na tych samych warunkach, co w przypadku opakowania jednorazowego.

Co przyniesie 2028?

W tym roku pojawi się ważna zasada - jednolite etykietowanie opakowań. Wejdzie obowiązek umieszczania na opakowaniach (z pewnymi wyjątkami) ujednoliconej etykiety informującej o materiale opakowania, aby ułatwić konsumentom prawidłową segregację. Dodatkowo opakowania zawierające substancje wzbudzające obawy, muszą mieć cyfrowy identyfikator (np. kod QR) z informacją dla konsumenta o odpowiednim postępowaniu z odpadem. Te wymogi etykietowania zaczną obowiązywać od sierpnia 2028 (lub maksymalnie 24 miesiące od publikacji odpowiednich aktów wykonawczych - w zależności, co nastąpi później). Nowy system oznaczeń zastąpi dotychczasowe krajowe oznakowania materiału opakowania.

2029 - System kaucyjny

Rozporządzenie PPWR wprowadza ścisłe wymagania dotyczące zbiórki opakowań po napojach, wspierając cele pierwotnie określone w Dyrektywie SUP (Single Use Plastics, znana również jako 'dyrektywa plastikowa'). W 2029 r. państwa członkowskie muszą zapewnić selektywną zbiórkę na poziomie co najmniej 90% rocznie jednorazowych butelek z tworzyw sztucznych i metalowych puszek na napoje (do 3 l). W praktyce oznacza to działające systemy kaucyjne, chyba że kraj już w 2026 r. osiągnął co najmniej 80% zbiórki i do 1.01.2028 zgłosił do KE plan dojścia innymi środkami do 90%.

Rok 2030, czyli fundamentalne zmiany

Rok 2030 przyniesie fundamentalne zmiany. Od 1 stycznia 2030 roku wszystkie opakowania muszą nadawać się do recyklingu. Spełnienie wymogu recyklowalności będzie oceniane według kryteriów eco-design i przypisania opakowania do kategorii A, B lub C. Kategoria A obejmuje opakowania w pełni recyklowalne, kategoria B opakowania recyklowalne warunkowo, wymagające dalszego rozwoju technologii lub zwiększenia skali przetwarzania. Natomiast kategoria C oznacza opakowania nie nadające się do recyklingu, których wprowadzanie na rynek będzie zakazane od 2030 r., z wyjątkiem wąskich zastosowań wrażliwych. Wyłączono z tego obowiązku jedynie nieliczne specyficzne zastosowania opakowań, np. opakowania do żywności dla niemowląt, czy specjalnej żywności medycznej - te produkty wrażliwe otrzymały tymczasowe wyłączenia i mogą spełnić wymogi recyklowalności w późniejszym terminie. 

Od tego czasu wchodzą w życie również pierwsze progi zawartości surowców wtórnych dla opakowań plastikowych. Każda plastikowa część opakowania wprowadzana na rynek musi średniorocznie zawierać określony minimalny odsetek recyklatu (pochodzącego z odpadów pokonsumenckich). Ilość zawartego recyklatu będzie zależeć od rodzaju opakowania. Będzie to 30% dla opakowań wrażliwych wykonanych z PET, 30% dla plastikowych butelek na napoje, 10% dla opakowań wrażliwych innych niż PET oraz 35% dla innych opakowań z tworzyw sztucznych. 

1 stycznia 2030 r. to także minimalizacja objętości i wagi opakowań. Wszystkie opakowania muszą od 2030 r. spełniać zasadę minimalnej niezbędnej masy i objętości. Opakowanie ma być na tyle małe i lekkie, na ile to możliwe przy zachowaniu funkcji ochronnej - nadmiernie duże lub „puste” opakowania będą niedozwolone. Wprowadzony zostaje też limit pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i wysyłkowych: wolna przestrzeń między produktem, a opakowaniem zbiorczym nie może przekraczać 50% objętości. Praktycznie oznacza to koniec z wysyłaniem drobnych przedmiotów w bardzo dużych kartonach wypełnionych powietrzem. 

Polpak Packaging, twój partner we wdrażaniu nowych rozwiązań

Chcesz, by Twoje opakowania były zgodne z PPWR? Jesteśmy do Twojej dyspozycji. Oferujemy systemy refill, możliwość zastosowania w produktach PCR (tworzywa poużytkowego pochodzącego z recyklingu) oraz dozowniki i zamknięcia monomateriałowe, tworzone z myślą o realnym recyklingu. Każdy wariant przechodzi dokładne testy w naszym dziale kontroli jakości. Równolegle prowadzimy stałe badania nowych rozwiązań, by poszerzać ofertę o produkty zgodne z PPWR. 

Nowe regulacje to już rzeczywistość. Brak dostosowania do rozporządzenia może oznaczać wyższe koszty, ograniczenia sprzedaży oraz utratę przewagi konkurencyjnej.