Opakowania i zamknięcia do opakowań

Opakowania z PCR w świetle badań

Opakowania od dawna są jednym z najbardziej widocznych elementów debaty o zrównoważonym rozwoju, jednak dopiero ostatnie lata sprawiły, że temat ten przestał być wyłącznie deklaracją wizerunkową. W efekcie dyskusja przenosi się z poziomu deklaracji na poziom konkretnych wyborów materiałowych.

Jednym z kluczowych rozwiązań, które coraz częściej pojawia się w strategiach marek i producentów opakowań, jest post-consumer recycled plastic (PCR) - tworzywo pochodzące z recyklingu odpadów pokonsumenckich.

Czym jest PCR i dlaczego ma znaczenie?

PCR to tworzywo powstające z plastiku, który został wcześniej wykorzystany przez konsumentów, a następnie zebrany, posortowany i poddany recyklingowi mechanicznemu. W przeciwieństwie do recyklatów poprodukcyjnych (PIR), PCR faktycznie zamyka obieg materiałów i wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym. Jego znaczenie rośnie wraz z kierunkiem polityki unijnej, w tym rozporządzeniem PPWR. 

Skala wyzwania - dane o opakowaniach i plastiku

Skalę problemu dobrze ilustruje artykuł Rumetshofera i Fischera z 2025 roku, opublikowany w czasopiśmie Polymers, który analizuje rolę opakowań w europejskim systemie recyklingu plastiku. Autorzy wskazują, że opakowania odpowiadają za około 39% całkowitego zużycia tworzyw sztucznych w Europie i są sektorem o najkrótszym cyklu życia produktu - często krótszym niż jeden rok. Jednocześnie artykuł pokazuje, że mimo dużej dostępności odpadów opakowaniowych pochodzących z gospodarstw domowych, tylko niewielka część PCR wraca dziś do nowych opakowań. Główne bariery to ograniczenia jakościowe recyklatu, brak spójnych standardów oraz niewystarczające projektowanie opakowań pod kątem recyklingu. 

Co dokładnie pokazują badania?

Konkretnych danych środowiskowych dostarcza badanie Neumanna, Janssen i Krzywińskiego z 2024 roku, którego celem była analiza akceptacji opakowań z PCR w sektorze kosmetycznym i spożywczym. Badanie obejmowało wywiady oraz testy z użyciem fizycznych modeli opakowań wykonanych z PCR. Autorzy wskazali, że zastosowanie recyklatu z polipropylenu (PP) pozwala ograniczyć emisję CO₂ o około 50% w porównaniu z tworzywem pierwotnym, a jednocześnie znacząco zmniejszyć zużycie zasobów naturalnych, nawet do około 95%, dzięki utrzymaniu materiału w obiegu. Badanie podkreśla, że PCR, mimo iż bywa często krytykowany jako strategia „niższego rzędu” w hierarchii działań środowiskowych, posiada istotną przewagę. Jego zaletą jest możliwość łączenia go z innymi działaniami, takimi jak ponowne wykorzystanie materiałów, zmiana ich przeznaczenia czy bardziej świadome projektowanie opakowań. Pozwala to tworzyć m.in. opakowania wielokrotnego użytku, które po zakończeniu cyklu życia mogą zostać ponownie poddane recyklingowi.

Jak odbierają to konsumenci? 

Jednym z kluczowych elementów wspomnianego badania Neumanna i współautorów (2024) była analiza akceptacji konsumenckiej. Badanie opierało się na bezpośrednim kontakcie respondentów z fizycznymi modelami opakowań, w tym słoikiem na krem kosmetyczny wykonanym z PCR. Wyniki jednoznacznie pokazują, że opakowania kosmetyczne z PCR są lepiej akceptowane niż opakowania spożywcze z tego samego materiału. Respondenci byli skłonni zaakceptować zmienność koloru, drobną niejednorodność struktury czy bardziej matowe wykończenie, o ile cechy te były jasno komunikowane jako efekt zastosowania recyklatu. Jednocześnie badanie wskazuje, że brak czytelnej informacji o pochodzeniu materiału prowadzi do spadku zaufania i negatywnej oceny produktu, nawet jeśli jego funkcjonalność nie odbiega od standardowych opakowań.

Dlaczego opakowanie z PCR wymaga innego podejścia projektowego


Jak pokazują badania Rumetshofera i Fischera (2025), różnice między opakowaniami z PCR a opakowaniami z tworzyw pierwotnych wynikają przede wszystkim z uwarunkowań projektowych. Autorzy pokazują, że jakość PCR jest bezpośrednio zależna od zasad Design for Recycling. Opakowania monomateriałowe, kompatybilne etykiety, ograniczenie barwników i dodatków znacząco poprawiają jakość strumienia recyklatu i umożliwiają jego ponowne wykorzystanie w bardziej wymagających zastosowaniach, w tym w opakowaniach kosmetycznych. Artykuł podkreśla, że nawet niewielkie ilości materiałów obcych mogą prowadzić do pogorszenia właściwości mechanicznych i estetycznych PCR.


Polpak Packaging - Twój partner w projektowaniu opakowań


Wyniki przytoczonych badań pokazują, że wybór materiałów oraz sposób tworzenia produktów mają dziś bezpośrednie znaczenie dla praktyki rynkowej. W Polpak Packaging wspieramy marki w projektowaniu opakowań z wykorzystaniem PCR, dbając zarówno o funkcjonalność produktu, jak i przygotowanie do regulacji PPWR. 


Serdecznie zapraszamy do kontaktu - chętnie porozmawiamy o możliwościach współpracy i dopasowaniu rozwiązań do potrzeb Twojej marki.